Πολιτισμός
Ο Στέλιος Καλαθάς στο Χ-τύπο: “Η εποχή επιτάσσει να στρέψουμε το βλέμμα στην κωμωδία”
![](https://www.xtypos.gr/wp-content/uploads/2021/04/kalathas3.jpg)
Τον έχουμε απολαύσει σε αμέτρητες παραγωγές, τόσο θεατρικές όσο και τηλεοπτικές και είναι αναμφισβήτητο ότι έχει αφήσει το δικό του στίγμα στο χώρο της ελληνικής υποκριτικής.
Ο Στέλιος Καλαθάς όχι μόνο δεν έχει σταματήσει στιγμή να ασχολείται με αυτό που αγαπά είτε ως ηθοποιός, είτε ως σκηνοθέτης, αλλά έχει βρει και τον τρόπο να το αξιοποιεί για το καλό του ίδιου και των γύρω του, μέσω των σεμιναρίων της Συναισθηματικής Διαλεκτικής (http://synaisthimatikhdialektikh.com/) που διεξάγει από το 2005.
Ο ίδιος μιλά στο Χ-τύπο και την Ιφιγένεια Μπελή για την ξεχωριστή αυτή βιωματική μέθοδο, την περίοδο της πανδημίας και πώς έχει επηρεάσει τον χώρο του θεάτρου, ενώ αποκαλύπτει τα νέα του επαγγελματικά σχέδια σε μια απολαυστική συνέντευξη.
Πώς σας έχει επηρεάσει η πανδημία;
Προσπαθώ να διατηρήσω την αισιοδοξία μου ζωντανή. Θεωρώ ότι είναι ένας μονόδρομος όλο αυτό που συμβαίνει και θα πρέπει να επιλέξει ο καθένας από εμάς είτε να σηκώσει τα χέρια ψηλά και να τον θίξει όλη αυτή η κατάσταση σε ψυχολογικό επίπεδο ή να αγωνιστεί και να προσπαθήσει να ανακαλύπτει τις ομορφιές της ζωής ακόμα και μέσα σε δύσκολες καταστάσεις. Εγώ ανήκω στη δεύτερη κατηγορία και αυτό είναι που πρεσβεύω και διδάσκω μέσα από τα μαθήματα μου.
Πιστεύετε ότι οι διαδικτυακές παραστάσεις έχουν μέλλον;
Σαφώς δεν είναι το ίδιο αλλά είναι το αμέσως καλύτερο από το τέλειο που ζούσαμε. Δεν έχει, όμως, μόνο κακά πράγματα έχει και τα καλά του, χωρίς να θέλω να υπερασπιστώ αυτές τις τεχνικές και τις μεθόδους. Από την άλλη όμως υπάρχουν άνθρωποι που δεν ζουν σε μεγάλα αστικά κέντρα και δεν έχουν την δυνατότητα παρακολουθήσουν μία παράσταση οπότε πιθανόν ένα μικρό κομμάτι του κοινού που ανήκει σε αυτήν την κατηγορία που ανέφερα να το εξυπηρετούσε το να συνέχιζε να βλέπει πολύ σημαντικές παραστάσεις μέσα από το διαδίκτυο από τη στιγμή που δεν θα μπορούσε να δει καθόλου θέατρο. Χρόνο με το χρόνο οι περιοδείες των θεάτρων και των μεγάλων σχημάτων μειώνονται και καταλήγουν να παίζουν μόνο σε πολύ μεγάλα αστικά κέντρα. Δεν είναι κρίμα για τους υπόλοιπους ανθρώπους να μην μπορούν να έχουν επικοινωνία με το θέατρο έστω και με αυτόν τον τρόπο; Αυτά σκέφτομαι και δεν είμαι κι εγώ απόλυτα σίγουρος, είναι κάτι καινούργιο για όλους μας, το δοκιμάζουμε.
Σε όλη την πορεία σας έχετε ασχοληθεί με τα πάντα, από μιούζικαλ μέχρι μεταγλωττίσεις. Ξεχωρίζετε κάποιο από όλα αυτά;
Η κωμωδία είναι η αγαπημένη μου. Το να κάνεις τον κόσμο να γελάει, να ξεχαστεί, να ξεχάσει τα προβλήματά του και να μπει σε μία σύνδεση με τη χαρά το θεωρώ, ειδικά τα τελευταία, χρόνια κάτι πολύ ιερό χωρίς να σημαίνει ότι υποτιμώ τα άλλα είδη θεάτρου. Αλλά νομίζω και η εποχή επιτάσσει να στρέψουμε λίγο πιο σοβαρά το βλέμμα μας στην κωμωδία.
Έχετε βρεθεί και στην καρέκλα του σκηνοθέτη αρκετές φορές. Από την εμπειρία σας τι αρετές πιστεύετε πρέπει να έχει ένας ηθοποιός;
Καταρχήν για μένα πρέπει να έχει συνέπεια, να έχει σεβασμό σε αυτό που πάει να κάνει και να έχει αντίληψη. Το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζω εγώ σαν σκηνοθέτης είναι ότι δεν έχουμε όλοι οι άνθρωποι την ίδια αντίληψη, κάτι που είναι λογικό, με αποτέλεσμα την ίδια ατάκα δέκα άνθρωποι να την αντιλαμβάνονται με δέκα διαφορετικούς τρόπους. Όσο πιο γρήγορα έχεις την αντίληψη ώστε να καταλάβεις αυτό που θέλει ο σκηνοθέτης από ένα έργο, τόσο πιο γρήγορα κερδίζεις δρόμο στην πρόβα.
Θέλετε να μας εξηγήσετε τι είναι η συναισθηματική διαλεκτική την οποία διδάσκετε και ποιά είναι τα οφέλη μέσα από αυτό;
Έχω πολλές ομάδες στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Κύπρο. Η συναισθηματική διαλεκτική είναι μία βιωματική που διδάσκω εδώ και δεκαεπτά χρόνια. Έχω δημιουργήσει τον πολυχώρο “Συναίσθημα” στην οδό Αθηνάς που κανονικά κάνουμε δια ζώσης τα μαθήματα. Τώρα λόγω καραντίνας οι συναντήσεις μας γίνονται από το Zoom. Μέσα από αυτή την μέθοδο μαθαίνουμε να διαχειριζόμαστε και να εκφράζουμε με σωστό τρόπο τα συναισθήματα μας. Δεν είναι όμως ψυχανάλυση, δεν μπαίνω σε μονοπάτια πέρα του θεάτρου και της τέχνης. Θεωρώ ότι το θέατρο από τη γέννηση του έχει θεραπευτικές ιδιότητες – για αυτό πάντα χτίζονταν θέατρα δίπλα σε θεραπευτήρια – οπότε εκμεταλλεύομαι αυτό το θεραπευτικό κομμάτι του θεάτρου και σε συνδυασμό με ασκήσεις επικοινωνίας, τη γλώσσα του σώματος, μαθήματα ορθοφωνίας που κάνουμε μαθαίνουμε αυτά που σκεφτόμαστε και αισθανόμαστε να τα εκφράζουμε και να τα επικοινωνούμε με σωστό τρόπο. Αυτό το απλό όπως ακούγεται, είναι πάρα πολύ δύσκολο για τους ανθρώπους που άλλα τους λες, άλλα καταλαβαίνουν, άλλα αισθάνονται, άλλα σου απαντάνε, πάνε στο σπίτι και λενε “αχ δεν έπρεπε να πω αυτό έπρεπε να πω εκείνο”. Αλλά μετά θέλουμε να έχουμε ουσιαστικές σχέσεις μεταξύ μας. Δεν γίνεται όμως να έχεις ουσιαστική σχέση με τον άλλον αν δεν έχεις μάθει πρώτα να επικοινωνείς αυτά όλα που έχεις στη σκέψη και στο συναίσθημα σου. Έτσι με λίγα λόγια σας έδωσα ένα περίγραμμα για το τι είναι η συναισθηματική διαλεκτική. Απευθύνεται σε οποιονδήποτε θέλει να ασχοληθεί με την προσωπική του ανάπτυξη και με όποιον θέλει να ασχοληθεί με τους δείκτες συναισθηματικής ευφυΐα του. Κάθε άνθρωπος από την ώρα που γεννιέται έχει δείκτη q και τον δείκτη iq. Ο δείκτης, λοιπόν, της συναισθηματικής ευφυΐας μπορεί να αναπτυχθεί να καλλιεργηθεί να γίνουμε πιο συναισθηματικά έξυπνοι και να μάθουμε να μην παρασυρόμαστε τόσο εύκολα στο άγχος μας, στους φόβους μας, στις αγωνίες μας και να αντλήσουμε δύναμη από το προσωπικό μας υλικό. Έχουμε απίστευτη δύναμη μέσα μας που δυστυχώς κανείς δεν μας έχει μάθει να την χρησιμοποιούμε. Δεν απευθύνεται μόνο σε ηθοποιούς, γιατί πολλοί νομίζουν ότι επειδή ασχολούμαστε με την τέχνη του θεάτρου μέσα από τις ασκήσεις νομίζουν ότι είναι για ηθοποιούς αυτή η μέθοδος. Η μέθοδος αυτή απευθύνεται σε όποιον θέλει να γίνει η καλύτερη εκδοχή του εαυτού του.
Ποιά είναι η ανταπόκριση των μαθητών σας;
Όλα αυτά τα χρόνια την ικανοποίηση και το μέγεθος της αγάπης που έχω εισπράξει από τους ανθρώπους που βρίσκονται σε αυτές τις ομάδες δεν μπορώ να το συγκρίνω με το αντίστοιχο που έχω ζήσει σαν ηθοποιός και αυτό γιατί πραγματικά αλλάζει η ζωή σου. Κάνεις τη ζωή σου πολύ πιο απλή, πολύ πιο ουσιαστική, μαθαίνεις να διαφυλάσσεις τον εαυτό σου από τους τοξικούς ανθρώπους, μαθαίνεις να είσαι συνδεδεμένος με τους στόχους και με το μέλλον που θα σε πάει σε πιο ευτυχισμένα μονοπάτια. Τα πάντα έχουν να κάνουν με τον τρόπο που σκεφτόμαστε και που αποφασίζουμε. Είναι πολύ σημαντικό μέσα από κάποια απλά μαθήματα να μάθεις να σκέφτεσαι λίγο διαφορετικά στη ζωή σου. Οι σκηνές που έχω εισπράξει συγκίνησης, θαυμασμού, αγάπης είναι πάμπολλες. Το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό είναι το “πακέτο ευγνωμοσύνης” που μου είχαν στείλει δύο μαθήτριες μου στην αντίστοιχη εκπομπή που υπήρχε “Πάμε πακέτο”. Μου έκαναν έκπληξη μου έστειλαν ένα πακέτο για το πώς μέσα από τη μέθοδο η μία μαθήτρια βγήκε από βαριά κατάθλιψη που ήταν και η άλλη έσωσε την οικογένεια της ήταν έτοιμη να χωρίσει. Όταν δεν είμαστε εμείς μέσα μας καλά και όταν δεν μάθουμε εμείς να αγαπάμε τον εαυτό μας πρώτα μετά μας φταίνε όλα, δημιουργούνται προβλήματα παντού γύρω μας. Άρα την λύση πρέπει να την βρούμε εντός μας πάντα.
Τι σχέδια έχετε για το μέλλον;
Ετοιμάζω πάρα πολλά πράγματα. Καταρχήν κάνω γυρίσματα αυτόν τον καιρό στο “Χαιρέτα μου τον πλάτανο”. Παράλληλα κάνω τις συναντήσεις με τους μαθητές σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη μέσω Zoom, ενώ έχουν μπει μαθητές και από το εξωτερικό. Ετοιμάζω και μία πάρα πολύ μεγάλη επετειακή παράσταση για τα 200 χρόνια με ένα υπέροχο έργο του Περεσιάδη, που είναι με αφορμή την Επανάσταση και θα είναι μία εξαιρετική παραγωγή για το καλοκαίρι. Με πετυχαίνετε σε φάση απόλυτης δημιουργίας και είμαι πολύ χαρούμενος για αυτό γιατί πρέπει να πάμε κόντρα στην αδράνεια που έχει φέρει η πανδημία και αυτή η αδράνεια είναι πολύ ύπουλη, πολύ επικίνδυνη και πρέπει λίγο να αντισταθούμε όλοι ο καθένας με τις δυνάμεις του και μέχρι εκεί που μπορεί.