Αφιερώματα
Μαρούσι: H πόλη της Αμαρυσίας Αρτέμιδος και του Σπύρου Λούη (γ’ μέρος)
![](https://www.xtypos.gr/wp-content/uploads/2014/08/images_861_klironomia_ktima_sigrou.jpg)
Στο τρίτο και τελευταίο μέρος του αφιερώματος στους χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς του Δήμου Αμαρουσίου ανακαλύπτουμε αρχαιότητες που έχουν ανακαλυφθεί στην περιοχή, διαβάζουμε για το κτήμα Συγγρού καθώς και για δύο πολύ σημαντικούς χώρους που άφησε στην πόλη ο αείμνηστος Δήμαρχος Τζων Βορρές. Τα στοιχεία βασίζονται σε διαδημοτική έρευνα* πoυ σας παρουσιάζουν σε συνέχειες ο ΧΤΥΠΟΣ και το xtypos,.gr.
Ρωμαϊκή Δεξαμενή
Το 2000,στα πλαίσια των έργων διάνοιξης της Αττικής Οδού,ανασκάφηκε μία μεγάλη υδατοδεξαμενή των Ρωμαϊκών χρόνων στη θέση Ψαλίδι. Ανασκαφές που διενεργήθηκαν στην ευρύτερη περιοχή του Ολυμπιακού Σταδίου,έδειξαν ότι οι κάτοικοι της Ρωμαϊκής περιόδου στράφηκαν στην κατασκευή μεγάλων δεξαμενών,με στόχο την ύδρευση της περιοχής και την άρδευση των γύρω αγρών. Στα ευρήματα των τελευταίων ετών περιλαμβάνονται τα ερείπια δεξαμενών,ιδιαιτέρως μεγάλων διαστάσεων,στο Λασσάνη (νότια πλευρά Πέλικα),στην οδό Αρτέμιδος (Δημοσιογραφικό Χωριό)και στα βορειοανατολικά και δυτικά του Ολυμπιακού Σταδίου. Από τις δεξαμενές οι τρεις ανήκουν πιθανότατα στο2ο αιώνα μ.Χ.Η δεξαμενή στο Λασσάνη είναι μερικώς διατηρημένη και βρίσκεται δίπλα στη βόρεια πλευρά της Αττικής Οδού.
Εκθετήριο Ο.Α.Κ.Α.
Στο μικρό εκθετήριο αρχαιοτήτων,στο χώρο του Ολυμπιακού Σταδίου,βρίσκεται ομάδα ευρημάτων και εκμαγείων έργων που προέρχονται από τις ανασκαφές των τελευταίων ετών.Το εκθετήριο βρίσκεται δίπλα στη μεγάλη Αλέα και στους αθλητικούς ξενώνες του Σταδίου. Εκεί υπάρχει αντίγραφο του ελληνιστικού αγάλματος γυναικείας θεότητας που βρέθηκε στη ρωμαϊκή δεξαμενή της οδού Σπύρου Λούη,εκμαγείο της ταφικής τεφροδόχου του γηπέδου αντισφαίρισης μεγάλο τμήμα του ρωμαϊκού πήλινου αγωγού ύδρευσης ,τμήμα βυζαντινού σιρούς (στοά)για αποθηκευτικούς σκοπούς, καθώς και ταφικός περίβολος με σαρκοφάγο του 4ου αιώνα π.Χ.που ανακαλύφθηκε σε ανασκαφή της Αττικής Οδού, κοντά στο Ολυμπιακό Στάδιο.Τα ευρήματα αυτά δείχνουν τη διαχρονική χρήση του χώρου από την αρχαιότητα μέχρι τη βυζαντινή περίοδο.
6ο Λύκειο Αμαρουσίου (πρώην Βίλα του Τζων Βορρέ)
Το Μάιο του1951 Δήμαρχος Αμαρουσίου εξελέγη ο Τζων Βορρές, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες που έζησαν στην πόλη. Στο κέντρο του ιδιόκτητου κτήματός του έκτισε την περίφημη «Βίλα με τα νούφαρα»,π υργοειδές κτίσμα15δωματίων και αιθουσών υποδοχής,η οποία ήταν σχεδιασμένη από τον ίδιο. Ο Τζων Βορρές συνέβαλε τα μέγιστα στην πολιτιστική,πνευματική και καλλιτεχνική εξέλιξη του τόπου. Η βίλα με τα νούφαρα και γενικότερα το κτήμα Βορρέ ήταν πόλος έλξης πολλών πολιτικών προσωπικοτήτων της εποχής,μεταξύ των οποίων ο Ιωάννης Μεταξάς,ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος,ο Γεώργιος Παπανδρέου,ο Αλέξανδρος Παπάγος,ο Γεώργιος Ράλλης και άλλοι. Ο Τζων Βορρές υποστήριξε δυναμικά την παιδεία του Δήμου Αμαρουσίου,δημιουργώντας την πρώτη δημοτική βιβλιοθήκη,δωρίζοντας μάλιστα εκατοντάδες βιβλία από την προσωπική του συλλογή. Ένα τμήμα του κτήματος Βορρέ στεγάζει σήμερα το6ο λύκειο Αμαρουσίου,το οποίο βρίσκεται στην οδό Ευκαλύπτων39.
Βορέειος Δημοτική Βιβλιοθήκη
Η Βορέειος Βιβλιοθήκη,η οποία βρίσκεται στη συμβολή των οδών Μιλτιάδου και Δραγούμη,περιήλθε στην κατοχή του Δήμου Αμαρουσίου μετά το άνοιγμα της διαθήκης του Θεόφιλου Βορέα,που όριζε να δοθεί το σύνολο της προσωπικής του συλλογής (3.583βιβλίων) ως δωρεά στο Δήμο. Λειτούργησε ως ανεξάρτητο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου από το 1978έως το 1983.Το 1984 ενσωματώθηκε στη Βιβλιοθήκη του Πνευματικού Κέντρου.Σκοπός της Βορέειου Βιβλιοθήκης είναι η δυνατότητα της ολοκληρωμένης πρόσβασης σε πληροφοριακές πηγές κάθε μορφής ,καθώς και η συντονισμένη προσπάθεια προώθησης του βιβλίου μέσα από τη λειτουργία της ως δανειστική βιβλιοθήκη,τη δημιουργία και λειτουργία αναγνωστηρίων που θα καλύπτουν τις ανάγκες των ενηλίκων αλλά και των ανηλίκων,τη δημιουργία χώρων με άμεση πρόσβαση των μελετητών-ερευνητών στα βιβλία,καθώς και την ανάπτυξη περιβάλλοντοςδιάθεσης υποστηρικτικού υλικού σε ερευνητικά και εξειδικευμένα προγράμματα και πεδία.Επιπλέον,έχει ως σκοπό την ανάπτυξη και τη δημιουργία συστήματος επαφών με πολιτιστικά δρώμενα και εκδηλώσεις που ενθαρρύνουν την κοινωνικότητα,τη συμμετοχή και την ευαισθησία.Ο συντονισμός προϋποθέτει την ενεργοποίηση και τη συμμετοχή των συναρμόδιων φορέων και υπηρεσιών του Δήμου.
Κτήμα Συγγρού
Το Κτήμα Συγγρού ή Δάσος Συγγρού είναι έκτασης970περίπου στρεμμάτων και βρίσκεται επί της Λεωφόρου Κηφισίας στα σύνορα των τριών όμορων δήμων Κηφισιάς,Αμαρουσίου και Μελισσίων. Αρχικά, είχε αγοραστεί από τον Άγγλο Σκιντ με σκοπό τη διενέργεια αρχαιολογικών ανασκαφών,αλλά πολύ σύντομα το μεταπώλησε στον Βιλ, από τον οποίο το αγόρασε ο Ανδρέας Συγγρός,που με κολοσσιαίες δαπάνες το μετέβαλε σε κήπο κτίζοντας στο κέντρο του μεγαλοπρεπή πύργο. Ο επονομαζόμενος «Πύργος»,κατοικία του Ανδρέα Συγγρού, σχεδιάστηκε από τον Ερνέστο Τσίλλερ. Τα κτίσματα,που ανεγέρθηκαν στο κτήμα,τοποθετούνται γύρω στο 1880 και διατηρούνται μέχρι σήμερα. Μετά το θάνατο της Ιφιγένειας Συγγρού (1921), ο Πύργος και όλο το κτήμα κληροδοτήθηκε στη Βασιλική Γεωργική Εταιρεία με τον όρο να χρησιμοποιηθεί για την ίδρυση σχολών κηπουρικής,κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας. Δυτικά του Πύργου βρίσκεται το παρεκκλήσι Άγιος Ανδρέας, δείγμα νεογοτθικής αρχιτεκτονικής,το οποίο επίσης αποδίδεται στον Ερνέστο Τσίλλερ. Από τα λοιπά κτίσματα για γεωργοκτηνοτροφικές δραστηριότητες,σώζεται το βουστάσιο του19ου αιώνα και η σταυροειδής δεξαμενή.
Σικιαρίδειο Ίδρυμα
Το Ίδρυμα Ειδικής Αγωγής και Επαγγελματικής Κατάρτισης Σικιαρίδειο, που βρίσκεται στη Λεωφόρο Πεντέλης 58, ιδρύθηκε το1939 με δωρεά της οικογένειας του Βασιλείου Σικιαρίδη. Αρχικά, λειτούργησε ως ορφανοτροφείο. Από το 1971 αποτελεί κέντρο ανοικτής φροντίδας που προσφέρει κατάρτιση σε παιδιά και νέους,ηλικίας από 5-21ετών με προβλήματα μάθησης. Είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου,μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Διαθέτει ένα περιβάλλον έκτασης 18 στρεμμάτων και παράρτημά του λειτουργεί στο Ελληνικό. Προσφέρει υπηρεσίες σε 250παιδιά και νέους περίπου. Περιλαμβάνει δύο δημόσια ειδικά σχολεία και ένα ειδικό νηπιαγωγείο,τα οποία εποπτεύονται από το Υπουργείο Παιδείας, προεπαγγελματικά εργαστήρια για αποφοίτους δημοτικού ηλικίας 12 ως 16 ετών,εργαστήρια Επαγγελματικής Κατάρτισης για εφήβους ηλικίας 16 έως 21 ετών με στόχο την απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων για την επαγγελματική αποκατάσταση.
Μαρούσι: H πόλη της Αμαρυσίας Αρτέμιδος και του Σπύρου Λούη (α μέρος)
*Πηγή αποτέλεσε ο Σύνδεσμος Βιώσιμης Ανάπτυξης Πόλεων.
** H εν λόγω εργασία-έρευνα έγινε από το Σύνδεσμο στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε τοπικό επίπεδο μέσω προγραμμάτων κοινωφελούς απασχόλησης στην Β.-Β.Α. Περιφέρεια Αττικής με τίτλο “Καταγραφή των χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς στην περιοχή των Δήμων-μελών του Συνδέσμου”.
Για την ολοκλήρωση του συνεργάστηκαν πληθώρα επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων (ιστορικοί-φιλόλογοι) και απαιτήθηκε πολύωρη εργασία συλλογής και τεκμηρίωσης στοιχείων (βιβλιογραφία, διαδίκτυο, επαφές με δήμους και φορείς). Στόχος ήταν η κατά το δυνατό πληρέστερη και πλέον αξιόπιστη καταγραφή της της πολιτιστικής κληρονομιάς των Δήμων-Μελών του Συνδέσμου.